{"id":277,"date":"2025-11-24T14:09:59","date_gmt":"2025-11-24T14:09:59","guid":{"rendered":"https:\/\/essazascandinavia.com\/?p=277"},"modified":"2025-11-24T14:09:59","modified_gmt":"2025-11-24T14:09:59","slug":"abavubuka-balabuddwa-ku-byobufuzi-bakubiriziddwa-okussa-essira-ku-kwekulaakulanya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/2025\/11\/24\/abavubuka-balabuddwa-ku-byobufuzi-bakubiriziddwa-okussa-essira-ku-kwekulaakulanya\/","title":{"rendered":"Abavubuka balabuddwa ku byobufuzi: Bakubiriziddwa okussa essira ku kwekulaakulanya"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bya Miiro Shafik<\/strong><\/p>\n<p><strong>Mmengo \u2013 Kyaddondo<\/strong><\/p>\n<p>Kamalabyonna wa Buganda Charles Peter Mayiga akubirizza abavubuka okwetaba obutereevu mu byobufuzi n\u2019obukulembeze mu Bwakabaka ne mu Gavumenti ya wakati kibayambe okulwanirira omugabo gwabwe n\u2019okwekulaakulanya ku mulembe guno Omutebi Kabaka gwe yabakwasa.<\/p>\n<p>Owek. Mayiga obubaka buno abutisse Omumyuka we Owookubiri Owek. Robert Waggwa Nsibirwa amukiikiridde ku lunaku lw\u2019Abavubuka mu Buganda 2025, ku ntikko y\u2019ebijaguzo ebadde mu Lubiri e Mengo.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-23484\" src=\"https:\/\/gambuuze.ug\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG-20251115-WA0410-1024x682.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"682\" \/><\/p>\n<p>Emyaka 15 egiyise, Kabaka Mutebi II yasiima abavubuka mu Buganda bakuzenga olunaku lwabwe okwefumiitiriza kw\u2019ebyo bye bayitamu buli mwaka n\u2019okutema empenda eri ebyo ebibasomooza n\u2019okutunuulira ebiseera ebiboolekedde mu maaso, omwaka guno olunaku lutambulidde ku mulamwa ogugamba nti \u201cKawefube w\u2019Abavubuka mu Kwekulaakulanya\u201d.<\/p>\n<p>Omumyuka Owookubiri owa Katikkiro Owek. Robert Waggwa Nsibirwa, wamu n\u2019Omuyima w\u2019Abavubuka mu Buganda Omul. David Kintu Wasajja, bwe batuuse mu Lubiri basoose kulambula omwoleso abavubuka mwe booleserezza ebintu ebyenjawulo bye bakola okwebezaawo, wamu n\u2019okulaba ebitone eby\u2019enjawulo ebyeloseddwa mu mizannyo ng\u2019omupiira, emisinde, ekigwo n\u2019ebirala, waliwo n\u2019abavubuka abayimbye, abazinye n\u2019abatontomye nga bino byonna bibaddemu okuvuganyiza mu Masaza ne mu bibiina by\u2019abavubuka eby\u2019enjawulo.<\/p>\n<p><strong>\u201cKikulu nnyo abavubuka bakimanye nti balina obuvunaanyizibwa okwerwanako okusituka, bbo benyinini, nga bayita mu buyiiya obw\u2019enjawulo wamu n\u2019okwetaba mu buweereza obuva embuga ne gavumenti eya wakati, obululirira okukuza abavubuka. Kino kivuddeko mu mwoleso gwe tulambudde mu mwe tulabye obuyiiya n\u2019okutetenkanja mu bavubuka, okusobola okukyusa embeera zaabwe. Tubakubiriza okongera omutindo ku bintu bye mukola ate n\u2019okweyambisa tekinologiya batandika, batya nnyo okulemwa, naye tulina okumanya nti tetusobola kutuuka ku buwanguzi awatali kugezessebwa.\u201d Katikkiro Mayiga.<\/strong><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-23485\" src=\"https:\/\/gambuuze.ug\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG-20251115-WA0592-1024x682.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"682\" \/><\/figure>\n<p>Katikkiro asiimye enteekateeka zonna abavubuka ze benyigiddemu okwerwanako kyokka n\u2019ategeeza nti;\u00a0<strong>\u201cTulowooza nti omutendera gw\u2019okweteeekateeka tugutuuseeko era ne tukikola bulungi ddala. Omutendera oguddako kwandibadde kulaba engeri gye mutambulira awamu n\u2019okwesitula mu byenfuna nga mweyingira mu nkola ya Fissa; Tereka; Siga, nga tulungamibwa ebitongole by\u2019obwegassi ebitandikidwawo nga Essuubiryo Zambogo SACCO, CBS PEWOSA, Buladde n\u2019ebirala.\u201d Bwatyo bw\u2019alambise abavubuka.<\/strong><\/p>\n<p>Katikkiro wano era akubirizza abavubuka okubeera abegendereza mu biseera by\u2019ebyobufuzi ebikutte akati mu Ggwanga era mu bubaka bwe agambye bwati; \u201c<strong>Tuli mu biseera bya kanayokyani nga tweteekerateekera okulonda. Tusanze okweyingira mu by\u2019obufuzi mu ngeri y\u2019obuvunaanyizibwa. Okuvuma, okulwanagana, okwepiira ku bidduka wakati mu kunoonya obululu tusaanaedde okubyeewala. Tuzze tubalambika ekika ky\u2019abakulembeze kye twagala nga beebo abategeera Ensonda za Buganda Ssemasonga Ettaano, era abatwagala. Ab\u2019engeeri eyo be basaana obwaagizi bwammwe.\u201d Mayiga.<\/strong><\/p>\n<p>Owek. Nsibirwa ku lulwe akuutidde abavubuka okukozesa obulungi ebiseera byabwe eby\u2019obuvubuka bakomye okumalira obudde ku bintu ebitabaggatako wabula bakole ebyo ebinaawanirira ebiseera byabwe ebyobukulu n\u2019obukadde.<\/p>\n<p>Ye Omuyima w\u2019Abavubuka mu Buganda Omulangira David Kintu Wasajja ategeezeza nti olunaku luno lukulu nnyo mu Buganda kubanga luyamba abavubuka okuku\u014b\u014baana awamu, okumanyagana n\u2019okunyweza obumu ne kibayamba okubaako bye bayigira awamu ku bikwata ku Bwakabaka, emirimu, ebitone, n\u2019emigaso emirala. Asiimye nnyo enteekateeka y\u2019olunaku luno n\u2019ebyo ebikoleddwa abavubuka.<\/p>\n<p>Minisita w\u2019Abavubuka Emizannyo n\u2019Ebitone, Owek Robert Serwanga ye asabye abavubuka okufaayo okumanya ebifa ku bika byabwe nga benyigira mu nteekateeka zonna eziba zitegekeddwa bajjajja Abakulu b\u2019Obusolya, era akubirizza abavubuka okuwanirira ekitiibwa kya Nnamulondo obutaganya muntu yenna muntu asonga mu Kabaka lugalo kuyinaayina atyo.<\/p>\n<p>Ye Ssentebe w\u2019abavubuka mu Buganda Derrick Kavuma asabye alaze obwenyamivu olw\u2019engeri abavubuka gye bayisibwamu mu biseera by\u2019akalulu omuli okukubibwa n\u2019okukwatibwa, bwatyo asabye ab\u2019ebyokwerinda okussa ekitiibwa mu ddembe lya Bannansi n\u2019okuyiga kyenkanyi bonna abesimbyewo era bakomye ebikolwa ebityoboola eddembe ly\u2019obuntu. Ono mu mbeera y\u2019emu akubirizza abavubuka bonna mu Buganda okubaako bye bakola nga bettanira enkola ey\u2019obweggasi kibayambe okwongera okwekulakulanya, bakomya okumalira obudde mu bidduula n\u2019ebiragalalagala.<\/p>\n<p>Omukolo guno gwetabiddwako Omutaka Nnamwama Augustine Kizito Mutumba, Baminisita ba Kabaka, Abaami b\u2019Amasaza, Abakiise mu Lukiiko lwa Buganda, Abakulembeze b\u2019abavubuka ku mitendera egyenjawulo n\u2019abavubuka okuva mu nsonda za Buganda zonna.Abavubuka okuva mu masaza ga Buganda gonna ne mu bibiina ebibagatta omuli Olukiiko lw\u2019Abavubuka ba Buganda Ttabamiruka; Nkabozambogo; Akeezimbira; Kabaka Muwennyango; Baganda Nkereettannyi; n\u2019ebibiina ebirala bingi bavuganyiza mu bitone eby\u2019enjawulo.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-23486\" src=\"https:\/\/gambuuze.ug\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/IMG-20251115-WA0392.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"682\" \/><\/figure>\n<p>Mu mupiira Busiro y\u2019esinze ne Buganda Bumu, mu kubaka, Buweekula ne Buganda kwe Kwaffe be balidde empanga. Mu kusika omuguwa Buganda Royal Institute yesinze mu bibiina bya Nkobazambogo byonna ate Buganda Bumu n\u2019ewangula mu bibiina by\u2019abavubuka, Kooki n\u2019ewangula mu Masaza, mu Ludo; Buganda Royal Institute, Buganda Bumu ne Ggombolola Mukulu wa Kibuga Lubaga be basinze be bavuganyiza nabo bonna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bya Miiro Shafik Mmengo \u2013 Kyaddondo Kamalabyonna wa Buganda Charles Peter Mayiga akubirizza abavubuka okwetaba obutereevu mu byobufuzi n\u2019obukulembeze mu Bwakabaka ne mu Gavumenti ya wakati kibayambe okulwanirira omugabo gwabwe &hellip; <a href=\"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/2025\/11\/24\/abavubuka-balabuddwa-ku-byobufuzi-bakubiriziddwa-okussa-essira-ku-kwekulaakulanya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sports","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=277"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":279,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277\/revisions\/279"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/essazascandinavia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}